Wstęp

Kiedy zaczynam swoje seminaria menedżerskie, zawsze nazy­wam wszystkich słuchaczy Mózgami Dinozaurów. Dlaczego? Dlatego, że w każdym ludzkim mózgu czai się mózg dinozaura – nierozumny, ulegający emocjom, skłonny do gniewu – i czeka, by przejąć władzę.

Jako psycholog miałem do czynienia z legionami Mózgów Di­nozaurów i zrozumiałem, że ludzie nie zawsze zachowują się po ludzku. Są normalni i rozsądni, a już po chwili stają się niewiele lepsi niż gady. Kłopoty zaczynają się już wtedy, gdy zamiast ko­rzystać z racjonalnej części mózgu, czynią użytek z Reakcji Gada – prymitywnych schematów myślenia.

Pomyśl o swojej pracy. Jakie napięcie panowało w biurze ostatnim razem, kiedy szefowi władza uderzyła do głowy? Albo czy pamiętasz to zebranie, na którym Bill – w gorącej wodzie ką­pany – zaczął się pieklić, a kiedy próbowałeś z nim dyskutować, wpadł w jeszcze większy szał?

A to, że boli cię głowa, ilekroć idziesz do Mary po dane kom­puterowe, a ona, zabawiając się jakąś grą, żąda, by twoja sekretar­ka wypełniła formularz podania w trzech egzemplarzach, a potem każe ci czekać cały tydzień na jedną stronę wydruku.

Pomyśl o tym, jakie przerażenie ogarnia cię podczas zawiera­nia umów, gdy negocjacje grzęzną z powodu osobistych porachun­ków, jałowych dyskusji, urojonych drobiazgów i ogólnej paranoi.

Kim są Mózgi Dinozaurów? Czego chcą? Dlaczego same nie wiedzą, co czynią? To ludzie odpowiedzialni, tacy jak ty i ja, któ­rzy nieświadomie ulegają instynktom pradawnej dżungli. Czy trzymasz się od nich z dala i pozwalasz im robić to, na co mają ochotę, czy podejmujesz z nimi walkę, ryzykując, że zetrą cię na miazgę?

Interes interesem, więc dlaczego czujesz się osobiście dotknięty, kiedy ktoś nie zgadza się z tobą podczas zebrania albo pokona cię w grze? Dlaczego ludzie robią wszystko, co mogą, żeby utrudnić sobie pracę? Co możesz zrobić, kiedy starają się utrudnić ją właśnie tobie?

Czytając nasz serwis, nauczysz się korzystać z forteli lepiej rozwiniętej części mózgu, by oderwać kolegów od walki o byt i sprowadzić ich na właściwą drogę. Potem będzie można dla od­miany trochę popracować.

Serwis  dotyczy nieracjonalnego myślenia i nieuświadomionej motywacji w miejscu pracy. W pracy ludzie nie zawsze bywają istotami tak rozumnymi, jak te, o których pisze się w różnych książkach na temat zarządzania. Nie zawsze działają na swoją, a zwłaszcza – twoją korzyść.

Mając praktykę, bez trudu opanujesz się w sytuacji, gdy wszy­scy wokoło stracą głowę. Możesz nauczyć się zasad i sposobów po­stępowania wobec nieracjonalnego zachowania innych ludzi i zdo­być wiedzę o sobie samym, która pozwoli ci zrozumieć i poskromić własne reakcje sterowane Mózgiem Dinozaura.

Tajemnica powodzenia w sytuacji, w której mamy do czynie­nia z ludźmi nierozsądnymi, polega na tym, by poznać zasady ich działania. Wszelkie działania ludzkie, choćby nie wiem jak zwa­riowane, podlegają pewnemu systemowi reguł. O tych regułach, nazwanych Logiką Jaszczurów, traktuje ten serwis. To prawa pierwotne, które rządzą niekontrolowanymi odruchami przetrwa­nia, dominacją, terytorium, seksem i agresją. Ich znajomość uświadomi ci, że istnieją sygnały ostrzegawcze, które wyzwalają w tobie Reakcję Gada. Pozwoli ci również rozpoznawać te sygna­ły i zapobiegać temu zjawisku albo zrobić z niego dobry użytek.

Omawiam następnie taktykę przełamywania schematów Mó­zgu Dinozaura u innych ludzi, dzięki której stają się oni lepszymi współpracownikami. Technika ta wymaga zdolności twórczych – umiejętności odmiennego spojrzenia na daną sprawę. Problem, który – z racji zawodu – staram się zgłębić, polega na tym, że lu­dzie obdarzeni zdolnościami twórczymi w innych dziedzinach nie zdają sobie sprawy z możliwości twórczego traktowania swoich współpracowników. Ten serwis – i odrobina refleksji – pokaże ci, jak wykorzystać zdolności twórcze w rozwiązywaniu problemów biurowych.

Dotyczy ona także związanych z pracą stresów. Zycie w zakąt­ku jaszczurów nie należy do najłatwiejszych. Zwykle wyczerpuje nas nie sama praca, ale reakcja emocjonalna na nią, wywołująca ob­jawy związane ze stresem: wysokie ciśnienie krwi, bóle głowy, wrzody i dolegliwości żołądka, bóle w krzyżu, bezsenność, nadmier­ne palenie i picie. Serwis ten mówi o tym, w jaki sposób dzięki opa­nowaniu podświadomości można obniżyć poziom stresu. Uczy tak­że sposobów zachowania spokoju, nawet wtedy, gdy wszyscy wokół ciebie tracą panowanie nad sobą. Objawia tajemnicę sukcesu, któ­rej zapewne nie poznasz na kursach menedżerskich.

Mózgiem Dinozaura może stać się każdy z nas w każdej chwi­li. Reakcja Gada przebiega całkowicie poza kontrolą świadomości. Ludzie nie zdają sobie z tego sprawy, ale przez to upadły niezliczo­ne kariery. Jeżeli sam jesteś Mózgiem Dinozaura lub musisz z nim pracować, serwis pomoże ci poradzić sobie z Reakcją Gada.

Podczas naszej pracy zarówno Sydney Craft Rozen, jak i ja do­strzegaliśmy niekiedy u siebie przejawy gadziego zachowania. Dzięki tej książce pamiętamy, że powinniśmy myśleć, zanim za­czniemy się miotać.

Sydney jest pisarką i niezależnym wydawcą. Wcześniej praco­wała jako dziennikarka i nauczycielka angielskiego. Na liście jej publikacji figuruje bestseller na temat organizacji pracy. Pisząc ze mną serwis, dostarczyła wielu z życia wziętych przykładów Lo­giki Jaszczurów i nieracjonalnego zachowania. Nadały one serwisowi osobisty ton. Styl serwisu jest także naszym wspólnym dziełem.

Pojęcie Mózgu Dinozaura oraz objaśnienia reguł psychologicz­nych i technik pomagania samemu sobie, tworzące podstawy tego serwisu, zostały opracowane przeze mnie. Do mnie odnoszą się tak­że zwroty w pierwszej osobie, pojawiające się niekiedy w tekście.

A teraz, do dżungli…